Değerli Başkanım Ebru Özdemir,

DEİK Türkiye-Kuveyt İş Konseyi’nin kıymetliüyeleri,

Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle, DEİK Türkiye-Kuveyt İş Konseyi’ninOcak ayındaki seçimlerden sonra oluşan yeni yönetimini ve üçüncü kez YönetimKurulu Başkanı seçilen Sayın Ebru Özdemir’i bir kez de huzurlarınızda tebriketmek isterim.

İş Konseyi’nin, pandeminin etkilerinin deazalmasıyla beraber, çok daha aktif bir dönem geçireceğine inanıyor ve başarılardiliyorum.

Benim de Kasım 2017’den bu yana yürüttüğüm T.CKuveyt Büyükelçiliği görevimin süresi sona eriyor. Bu toplantı vesileyle,görevim boyunca şahsıma verdiğiniz destek için hepinize teşekkür ediyorum.Halefim Tuba Nur Sönmez’in, sizlerin de desteğiyle, Türkiye-Kuveyt
ilişkilerinin daha da geliştirilmesine değerli katkılar yapacağına inanıyorum.

Kıymetli katılımcılar,

Malumunuz, 2020 yılının başından bu yana tümdünyada olağanüstü gelişmeler yaşanıyor. Önce, pandemi ile birlikte gelensosyal kısıtlamalar ve sağlık tedbirleri nedeniyle yaşanan tedarik zinciri sorunları,şimdi ise Rusya-Ukrayna krizi nedeniyle hammadde ve emtia fiyatlarında görülenartış. Tüm bu gelişmeler dünya ekonomilerini ve ekonomilerin yapıtaşları olanfirmaların karar alma süreçlerini yakından etkiliyor.

Bu dönemin Kuveyt’e etkileri bağlamında ise şuhususlar ön plana çıkıyor:

- 2020 yılının ilk Arisina devlet daireleri 3.5 ay süreyle kapalı kalmıştır.

- Mart 2020’den Aralık 2021’e kadar Kuveyt’teoturumu olmayan yabancıların ülkeye girişi yasaklanmıştır

- Nisan 2020’de petrol fiyatları varil başına 15 dolar gibi dip seviyelere inmiştir.

- Bütçe 2020-2021 döneminde 35 milyar dolar gibison derece büyük bir açık vermiştir.

- Son 5 yıldır açık veren bütçe nedeniyle GenelRezerv Fonu tükenmiş ve hükümet nakit akışı sorunu yaşamıştır.

- 2019 yılında %0,6 oranında küçülen Kuveytekonomisi 2020 yılında da %8,9 küçülmüştür. 2021 büyüme rakamı resmi olarakhenüz açıklanmamıştır; ancak, %1 civarında bir büyüme beklenmektedir.

- 2021 ikinci yarısında petrol fiyatlarınınyükselişe geçmesi ve Rusya-Ukrayna kriziyle birlikte 100 doların da üzerineçıkması Kuveyt ekonomisi için olumlu bir gelişme olmuştur. Zira, ekonominindoğrudan %45’i, ihracatın %95’i, bütçe gelirlerinin ise %90’ı petrolgelirlerinden oluşmaktadır.

Artan petrol fiyatlarıyla bütçe sorunununçözüleceğini ve proje yürüten firmalarımıza ödemeler konusunda olumlugelişmeler yaşanabileceğini düşünüyorum.

Bildiğiniz üzere, ekonomi ile siyaset arasındagüçlü bir etkileşim bulunmaktadır. Dolayısıyla, son 2 yılda Kuveyt’te önemli siyasigelişmelerin de yaşandığının altını çizmemiz yerinde olacaktır:

- Kuveyt’in neredeyse yarım yüzyılına damgasınıvuran Emir Şeyh Sabah Eylül 2020’de vefat etmiştir. Yerine Veliaht Prens ŞeyhNawaf’ın geçmesi ve onun da Şeyh Mishaal’i Veliaht Prensliğe getirmesiyle ülkeliderliği el değiştirmiştir.Yönetimdeki değişim süreci halen devametmektedir. Bu bağlamda, Emir Şeyh Nawaf’ın hastalığı nedeniyle bazıyetkilerini Kasım 2021’de Veliaht Prens Şeyh Mishaal’e devretmesi de önemlidir.

- 5 Aralık 2020’de Kuveyt’te yapılan parlamentoseçimlerinde muhalif milletvekilleri önemli başarı sağlamıştır. Bunun daetkisiyle, yürütme ve yasama erkleri arasında sürdürülebilir işbirliği zeminioluşamamıştır.

- Nitekim, aradan geçen yaklaşık 1,5 yılda üç kezhükümet istifa etmek zorunda kalmıştır. Hâlihazırda da Hükümet müstafidurumdadır. Bu durum, Kuveyt’teki siyasi istikrar açısından olumsuz bir tablooluşturmaktadır.

Tüm bu ekonomik ve siyasi sınamalara rağmen, memnuniyetlebelirtmeliyim ki, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan ile Emir Şeyh Nawafve Veliaht Prens Şeyh Mishaal’in liderliklerinde, Türkiye-Kuveyt işbirliği heralanda güçlenmeye devam etmektedir.

Salgına rağmen karşılıklı üst düzey ziyaretlerdevam etmiştir. Giriş kısıtlamalarının hafiflemesiyle, iş heyetleri ziyaretleride yeniden yapılmaya başlamıştır. Sözkonusu ziyaretler, ilişkilerimizinderinleştirilmesine de katkı sağlayacaktır.

İkili ticaretimizde salgının etkisini nispetenatlattığımızı düşünüyorum. Nitekim, 2021 yılında Türkiye-Kuveyt ticaret hacmibir önceki yıla göre %31,5 artmış ve 801 milyon dolara yükselmiştir. 801 milyon dolarlık ticaret hacminin 692 milyon doları Türkiye’den Kuveyt’e ihracattır. İnanıyorumki bu olumlu ivme önümüzdeki dönemde de sürecektir.

Türkiye’de faaliyette bulunan Kuveyt sermayelişirket sayısı 382’ye yükselmiştir. Ülkemize Kuveyt’ten yapılan doğrudanyatırımlar 2 milyar doları geçmiştir. Buna mukabil, Kuveyt’te yerleşik Türk firmalarınınsayısı yaklaşık 50 civarındadır. Türk müteahhitlik firmaları Kuveyt’te bugünekadar 49 proje üstlenmiş olup, iş büyüklüğü 8,4 milyar dolara ulaşmıştır.

Turizm, ikili ilişkilerimizde en çok öne çıkanalanlardan biridir. Kuveyt, nüfusuna oranla Türkiye’ye en fazla turist gönderenülkedir. Salgından önce, 2019 yılında, 374 binden fazla Kuveytli turistülkemizi ziyaret etmiş idi. Salgına rağmen 2021 yılında da 246 binden fazla
Kuveytli Türkiye’ye gitmiştir.

Diğer taraftan, Kuveytliler Türkiye’de emlakedinmeye de artan bir ilgi göstermektedir. Kuveytlilerin 2015 yılından bu yanaTürkiye’de satın aldıkları konut sayısı 12.500’ü aşmıştır.

Gerek Kuveytlilerin turizm amaçlı ülkemiziziyaret etmesi gerekse de Kuveytlilere yapılan gayrimenkul satışlarıhalklarımızın birbirlerini daha iyi tanımalarına yardımcı olmakta, KuveytlilerinTürk ürünlerini de yakından tanımasına vesile olmaktadır. Kuveyt’te Türkdizileri daha fazla izlenmekte ve her geçen gün Türkçe konuşan insan sayısıartmaktadır. Bu gelişmeler, ekonomik ve ticari ilişkilerimizin seyri bakımındanda umut vericidir.

Değerli DEİK Türkiye-Kuveyt İş Konseyi üyeleri,

Netice itibariyle, iki yıldır yaşadığımız zorlusınamalardan, ülkelerimizin güçlü liderliklerinin ve basiretleripolitikalarının katkısıyla, Türkiye ve Kuveyt’in birbirlerine yakınlaşarakçıktıkları kanaatindeyim. Önümüzdeki dönemde siz kıymetli iş dünyamızındesteğiyle ülkelerimiz arasındaki ilişkileri farklı boyutlarla daha dazenginleştirebileceğimize inancım tamdır.

Sözlerime son verirken, hepinizi tekrar saygıylaselamlıyorum.

Teşekkür ederim.